THE GRAMMAR-TRANSLATION METHOD BÖLÜM 2
Tanım :
Yeni bir metod değildir, dil öğretmenleri tarafından uzun yıllar
farklı adlarla kullanılmıştır. İlk olarak, Latin ve Yunanca gibi klasik
dillerin öğretiminde kullanıldığı için Classical Method ta denir. Günümüzde bu metod,
öğrencilerin okumalarına ve yabancı dil edebiyatını değerlendirmelerine (appreciate) yardımcı olmak için kullanılır. Dahası, Hedef
dildeki dil bilgisi çalışmalarıyla öğrenci kendi ana dilinin dil bilgisini daha
iyi kavrayacak ve oluşan yakınlık ana dilin daha iyi yazılıp konuşulmasını
sağlayacaktır. Son olarak yabancı dil öğretimi öğrencilerin zeka gelişimine
yardımcı olmaktadır. Beklide öğrenciler öğrendikleri hedef dili hiç
kullanmayacaklar ama zihinsel çalışmanın yararını göreceklerdir.
Şimdi bu metodu
daha iyi anlayabilmek için Kolombiya’da bir üniversitede üst-orta seviyede 42
öğrencinin bulunduğu bir sınıftaki dersi gözlemleyelim. 2 saat süren ders
haftada 3 kez yapılmaktadır.
Gözlem (Davranış) ve Prensipler
(Düşünce) :
1. Öğrenciler Mark Twain’den bir pasaj okurlar.
Hedef dili
öğrenmenin önemli maksatlarından biri de o dilde yazılı edebiyatı
anlayabilmektir. Edebi dil, konuşma dilinden daha üstündür. Öğrencilerin hedef
dili çalışması edebiyat ve sanat hakkında sınırlıdır.
2. Öğrenciler pasajı
İngilizce’den kendi dillerine çevirirler.
Bir dili
öğrenmekteki önemli bir başarı da çeviri yapabilmektir. Çeviriyi başarılı
yapabilen öğrenciler dil öğreniminde de başarılı sayılırlar.
3. Öğretmen
öğrencilere ana dillerinde pasaj hakkında soruları olup olmadığını sorar. Bir
öğrenci bir kelimenin anlamını sorar ve öğretmen İspanyolca cevap verir.
Hedef dilde
iletişim kurabilmek yabancı dil eğitiminin hedeflerinden değildir.
4. Pasajın sorularını
öğrenciler yazılı olarak cevaplarlar.
Öncelikle yazma ve
okumaya önem verilir. Dinlemeye ve konuşmaya az, telaffuza hiç önem verilmez.
5. Bir cevabın doğru
olup olmadığına öğretmen karar verir. Eğer cevap doğru değil ise, öğretmen
başka bir öğrenci seçer veya cevabı kendisi verir.
Sınıfta otorite
öğretmendedir. Öğrencilerin doğru cevabı almaları çok önemlidir.
6. Öğrenciler yeni
öğrendikleri kelimeleri İspanyolca’ya çevirirler.
Bütün hedef diller
için ana dilde karşılıklar bulunabilir.
7. Öğrenciler “-ty” ekinin İspanyolca’daki “-dad”
ve “-tad” ile aynı görevi gördüğünü öğrenirler.
Ana dil ile hedef
dil arasındaki benzerlikler öğrenmeyi kolaylaştırır (facilitate).
8. Öğrencilere two-word kelimelerin kullanımları
hakkında dilbilgisi kuralları verilir.
Hedef dildeki
dilbilgisi kalıplarını öğrenmek öğrenciler için önemlidir.
9. Öğrenciler
alıştırma olarak, verilen örneklere öğrendikleri kuralları uygularlar.
Tümdengelim (deductive) yoluyla kesin dilbilgisi kuralları belirlemek
kullanışlı, pedagojik bir tekniktir.
10.
Öğrenciler kelimeleri ezberlerler.
Dil öğrenme böylelikle
zihinsel egzersiz yapmayı sağlar.
11.
Öğretmen, öğrencilerden dilbilgisi kurallarını
belirtmelerini ister.
Öğrenciler hedef
dilin dilbilgisi kurallarının bilincinde (conscious)
olmalılar.
12.
Öğrenciler düzensiz fiillerin 2. ve 3. hallerini
ezberlerler.
Fiil çekimleri ve
diğer dilbilgisi kurallarının mümkün olduğunca ezberlenmeleri sağlanmalıdır.
METOD HAKKINDA SORULAR :
1. “Grammar-Translation” metodu kullanan öğretmenin amaçları nelerdir?
- Öğrencilerin
hedef dildeki yazılı edebiyatı okuyabilmelerini sağlamak.
- Öğrencilere grammar kurallarını ve kelime bilgisini öğretmek
- Öğrencilerin
zihinlerini geliştirecek akıl egzersizleri sağlamak.
2. Öğretmenin rolü nedir? Öğrencilerin rolü
nedir?
Öğretmen
otoritedir. Öğrenciler, öğretmenin söylediklerini yaparak onun bildiklerini
alacaklarına inanırlar.
3. Öğretme-öğrenme sürecinin kendine has
özellikleri nelerdir?
Öğrencilere bir
dilden diğerine çeviri yapmak öğretilir. Çeviri yaptıkları konular genelde
hedef dilin kültürü hakkındadır. Öğrencilere kesin dilbilgisi kuralları
verilir, ezber istenir. Daha sonra bu kurallar örneklere uygulanır. Fiil
çekimleri gibi gramatik çekim listelerini de
öğrenirler.
4. Öğretmen-Öğrenci ve Öğrenci-Öğrenci
etkileşimi nasıl olmalıdır?
Etkinin büyük
bölümü öğretmenden öğrenciyedir. Etkileşimi öğrenci başlatmaz (initiation) veya öğrenci-öğrenci etkileşimi çok azdır.
5. Dil ve kültür nasıl görülür?
Yazı dili ve
edebiyat dili, sözlü dilden daha üstün sayılır. Bu nedenle öğrenciler daha çok
yazı dilini çalışır. Kültür, edebiyat ve sanattan oluşur (consist).
6.Dilin hangi alanları ve özellikleri
vurgulanır?
Dilbilgisi ve
kelime bilgisi vurgulanır. Okuma ve yazma daha önemlidir. Telaffuza, konuşma ve
dinlemeye çok önem verilmez.
7.Öğrencilerin doğal dilinin rolü nedir?
Hedef dilde bir
cümlenin anlamını kavramak için öğrenciler ana dillerinden yararlanırlar.
Sınıfta genelde öğrenciler ana dillerini kullanırlar.
8.Değerlendirme (evaluation)
nasıl yapılmalıdır?
Değerlendirmede
yazılı çeviri testleri veya karşılaştırmalar (vice-versa) daha çok kullanılır. Hedef dilin kültürü ve
dilbilgisi kuralları hakkında daha çok soru sorulur.
9. Öğretmenin öğrenci hatalarına tutumu
nasıl olmalıdır?
Öğrencilerin doğru
cevabı alması çok önemlidir. Öğrenci bir hata yaparsa veya cevabı bilemez ise
doğru cevabı öğretmen verir.
TEKNİKLER :
Translation of a Literary Passage (Edebi bir pasajın çevirisi) :
Öğrenciler bir
okuma parçasını hedef dili anadillerine çevirirler. Pasajdaki kelime bilgisi ve
dilbilgisi yapıları sonraki derslerde işlenir. Pasaj, hedef dilin edebiyatından
seçilmiş olabilir veya öğretmen vermek istediği kelime ve dilbilgisi yapılarına
uygun pasajı kendi yazabilir. Çeviri hem sözel hem de yazılı şekliyle
çalışılabilir. Öğrenciler deyimleri çevirmez ama anlamlarını kavramaya
çalışırlar.
Reading Comprehension Questions (Okuduğunu anlama soruları) :
Öğrenciler pasaj
hakkındaki soruları cevaplarlar. Sorular belli bir sıra (sequenced)
içinde verilir. İlk soru grubu genelde pasajda verilen bilgiler hakkında olur.
İkinci soru grubunda ise öğrenciler pasajdan çıkardıkları sonuçlardan
bahsederler. Yani cevabı pasaja göre verecekler ama cevap pasajda somut bir
şekilde bulunmayacak. Üçüncü soru grubunda öğrenciler pasajı kendi
deneyimleriyle ilişkilendirirler.
Antonyms/Synonyms ( Zıt
anlamlı-Eş anlamlı sözcükler) :
Öğrencilere bir
grup sözcük verilir ve pasajdan zıt anlamlılarını veya eş anlamlarını bulmaları
istenir. Veya pasajdaki belirli sözcükleri öğrencilerin hedef dilde tarif
etmeleri istenebilir.
Cognates (Aynı kökten gelen sözcükler) :
Öğrencilerden
diller arasında karşılık olan ses örneklerini veya telaffuzları öğrenmeleri
için “cognates” öğretilir. Öğrencilere anlamları
farklı olmasına karşın hedef ve ana dilde telaffuzu aynı gibi görünen sözcükler
öğretilebilir. Tabii bu bütün dillerde kullanışlı olamaz.
Deductive Application of Rule (Tümdengelim kurallarının uygulanması) :
Dilbilgisi
kuralları genelde örnekler ile birlikte sunulur. İstisnalar da not alınır.
Öğrenciler bir kuralı algıladıklarında değişik örneklerde o kuralın uygulanması
istenebilir.
Fill-in-the-blanks (Boşluk doldurmaca) :
Öğrencilere eksik
kelimelerin olduğu cümleler verilir. Boşluklar uygun dilbilgisi yapısı, kelime,
belirteç ile doldurulabilir.
Memorization (Ezber) :
Öğrencilere ana
dillerindeki karşılıklarıyla birlikte hedef dilde kelimeler verilip
ezberlemeleri istenir. Aynı şekilde fiil çekimleri gibi dilbilgisi kural ve
yapıları da ezberletilebilir.
Use Words in Sentences (Cümlelerde kelimeler kullanma) :
Bir kelimenin
anlamını ve kullanım yerini kavradığını göstermek için öğrenciler kelimenin geçtiği cümleler oluşturabilirler.
Composition (kompozisyon) :
Öğretmen konu
verir ve öğrenciler hedef dilde bir pasaj yazar. Konu derste işlenen okuma
parçasındaki fikirler hakkında olabilir. Bazen pasaj yerine özette (precis) istenebilir.
SONUÇ :
1. Yazılı edebi
metinleri okuyabilmek için hedef dil öğrenmek önemli bir nedendir. Hedef dilin
kültürü önemlidir.
2. Edebiyat ve güzel
sanatlar kullanılarak kültür verilir.
3. Çeviri yaparak
pratik sağlanır.
4. Okuma parçalarından
değişik türlerde sorular çıkarılarak öğrenme geliştirilir.
5. Grammar yapıları kesin
kurallarla (deductively) verilir.
www.iolpgalerisi.com
by Mustafa Baran
6.