PHRASES AND SENTENCES : GRAMMAR
Grammar Türleri :
Her konuşmacı zihinsel bir grammar’e sahiptir. Bu içten gelen dilsel bilginin bir
türüdür. Bu Grammar öğretisi sonradan kazanılmaz.
Farklı bir Grammar görüşü ise “linquistic
etiquette – dil kuralları”nın kullanıldığı
uygun veya en iyi grammar tarzıdır. Son grammar görüşü ise genellikle İngilizce dilini baz alarak
bir dilde bulunan yapıların analizi içerir.
Bu üç görüşten birincisi insanın aklından
neler geçtiği ile alakalı olduğu için bir psikolog
için; ikincisi bir çok insanın sosyal davranış ve değerleri ile alakalı olduğu
için bir sosyalist için; Üçüncüsü ise dilin doğasıyla ilgili olduğu için
dilbilimciler için uygun konular olabilir.
Konuşmanın
Bölümleri (Traditional Grammar
Terms) :
1.Nouns : İsimler.
2.Adjectives :
Sıfatlar
3.Verbs : Fiiller
4.Prepositions :
Belirteçler
5.Pronouns :
Zamirler
6.Conjunctions :
Bağlaçlar.
Traditional Grammar
:
Geleneksel Grammar
tanımını Latin ve Yunan dillerinden alır. Bu eski dillerin iyi saptanmış grammar tanımları olduğundan bu tanımlara uymak ve
İngilizce gibi dillerin analizine uygulamak uygundur.
Traditional Categories
:
Agreement : İsmin
fiil ile gramatik olarak bağlantılı olması.
Number :
İsmin tekil yada çoğul olarak fiili etkilemesi.
Person :
Öznenin 1.,2.,3. tekil veya çoğul kişi olarak fiili etkilemesi.
Tense
: Zamanın fiildeki
dilbilgisini etkilemesi. (Active-Passive
Voice olarak da etkileyebilir).
Natural Gender : Öznedeki cinsiyetin aitlik zamirlerini
etkilemesi. Gerçek anlamda kullanılır.
Grammatical Gender
: Bütün isimlere cinsiyet
verilerek belirteçleri ve dil bilgisi kurallarını ona göre kullanmaktır. Mesela
İspanyolca ve Almanca’daki gibi..
1.Traditional Analysis
The Prescriptive Approach :
Latin ve İngiliz cümlelerindeki benzerlik
yapısaldır. Bu 18.yüzyıl dilbilimcileri tarafından dilin doğru, uygun
kullanılması için İngilizce’ye alınmış olabilir.
Bu kurallara İngilizce’nin prescriptive
özellikleri denir.
1.Mastar ikiye ayrılmamalıdır (to quickly report
gibi...).
2.Bir belirteç ile cümle sonlandırılamaz.
To boldly go
teriminde zarf , infinitive’yi ikiye ayırdığı için hatalıdır. Ama bu hata Latince’de
olanaksızdır. Çünkü Latince’de infinitive basit tek sözcükten
oluşmaktadır. Latince ve İngilizce bu noktada farklıdır. To+verb yapısını ayırırsak
Latince’nin grammar kuralını çiğnemiş sayılmayız
çünkü Latince’de bu yapı zaten mümkün değildir.
The Descriptive Approach
Araştırılan
dilde bulunan uygun dilbilgisi yapılarını tanımlayan bir işlemdir. Latince’nin
dilbilgisini çalışmak İtalyanca ve İspanyolca gibi dillerde faydalı olabilir
ama İngilizce’de yaralı olmaz. Latin kurallarıyla bazı Avrupa dışında konuşulan
dilleri açıklamak ise hatalara neden olur. Dilbilimciler çeşitli dillerin
dilbilgisi kurallarını araştırırlar ve yapılarını olması gerektiği gibi değil
de olduğu gibi tanımlamaya çalışırlar. Bu işleme yani birçok farklı dilin
yapılarını tanımlama çabasına “descriptive” denir.
2.Structural
Analysis :
Tanımlama
türlerinden biridir. Sözcük kalıplarının dağılımını inceler (distribution of forms).
Bu örnekte(test-frame) boşluklara gelebilecek uygun kelimeler aynı
kategoride toplanır.
The .................... makes a lot of noise. I heard a
................ yesterday.
Bu
boşluklara gelecek kelimelerin ortak kategorisi elbette ki “isim”dir. Eğer
örnek şöyle olsaydı :
.....................makes a lot of noise. I heard .................. yesterday.
Bu
sefer test-frame’de uygun olacak sözcüklerin
kategorisi “noun phrase”
olacaktı.
Buna
benzer yöntemlerle bir dildeki cümlelerde
görev alan yapıların tanımlaması yapılır.
3.Immediate
Constituent Analysis :
Bir
cümle küçük parçaların birleşmesiyle oluşur.
Her
father
brought a shotgun to the wedding. cümlesinde altı çizili olanlar “noun phrases”dir.
“to the wedding”
: prepositional phrase.
“brought a shoutgun” : verb phrase
Labeled and Bracketed Sentences
:
Bu
yöntemde kelimeler bağlantılarına göre parantez içine alınır ve aşağıdaki
tanımlarla etiketlenir.
Art
: Article. V
: Verb
N
: Noun VP
: Verb Phrase
NP
: Noun Phrase S : Sentence.
Art N V Art N
The
dog followed the boy
![]()
NP NP
VP
Bu tür bir tanımlamada bazı etiketlemeleri
hariç bıraktık. Bunlar hierarchical organization’
lardır.
Örneğin İskoçya’da konuşulan Gaelic dilinde cümle fiille başlar ve sıfatlar isimden
sonra gelir. Bu tanımlama yöntemi ile yapılan araştırmalar neden İngilizce
öğrenen bir İspanyol’un the wine
white şeklinde hatalı bir yapı ürettiğinin cevabını
verir.
www.iolpgalerisi.com by Mustafa Baran